Διαχείριση του Χάους
Άρθρο του Δρ.Αντώνη Ζαΐρη, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ
Είναι αλήθεια ότι στην Ελλάδα του σήμερα σε σχέση με αυτή του 19ου και του 20ου λίγα πράγματα έχουν αλλάξει ως προς αυτά που αφορούν τη σχέση κοινωνίας και οικονομίας.
Υπήρχε και υπάρχει εξάρτηση της κοινωνίας από το κράτος, το οποίο αποτέλεσε και αποτελεί εργαλείο άσκησης πολιτικής ή φέουδο από την κυρίαρχη κάθε φορά πολιτική εξουσία. Επιπλέον η κρατικοδίαιτη νοοτροπία, το κράτος τέρας, οι κρατικοδίαιτοι επιχειρηματίες που δίχαζαν και διχάζουν ακόμα και σήμερα τη χώρα μας, τα Πανεπιστήμια μας με εικόνες ντροπής, που από κοιτίδες γνώσης και διαμόρφωσης προσωπικοτήτων και πολιτισμού έχουν αφεθεί στη μοίρα αντιεξουσιαστικών οργάνων, απολύτως κακοποιημένα με την διαχρονική ανοχή και των πολιτικών ηγεσιών.
Από την άλλη, όλοι οι πολιτικοί μας κάθε φορά επικαλούνται το αίτημα του πολιτικού και κοινωνικού εκσυγχρονισμού αλλά το αποτέλεσμα σχεδόν μηδενικό. Το πρόβλημα πρωτίστως κοινωνικό, που οριοθετεί και την Εθνική μας παθογένεια και δευτερευόντως πολιτικό και οικονομικό.
Και αυτό γιατί στο συλλογικό μας ασυνείδητο υπάρχει η βαθύτερη αδυναμία μας να δεχτούμε αλλαγές ,κάτι που στην ουσία βόλευε και τους πολιτικούς μας. Η λειτουργία του πολιτικού συστήματος, άρρωστη, βαθιά εξαρτημένη από τις πελατειακές σχέσεις που εξασφαλίζουν την αναπαραγωγή του. Η αμυντική θωράκιση της οικονομίας και η οικοδόμηση προϋποθέσεων οικονομικής υγείας σε βάθος χρόνου εξαρτάται απόλυτα από τον τρόπο λειτουργίας του πολιτικού συστήματος. Γι αυτό και η οικονομία συνεχώς διολισθαίνει προς τα κάτω. Η εξουσία δυστυχώς, είναι ανάγκη του πολιτικού συστήματος per se και όχι στην υπηρεσία της κοινωνίας.
42 Χρόνια μετά τη μεταπολίτευση μιλάμε για μεταρρυθμίσεις και διαρθρωτικές αλλαγές. Τα έχουμε όμως μπερδέψει καθώς δεν ανήκουμε μόνο στην ιδιωτική αλλά και στη δημόσια σφαίρα ,βλέπουμε μόνο το ατομικό και όχι το συλλογικό ,γι αυτό και υπάρχει αντίσταση και δεν γίνονται μεταρρυθμίσεις στη χώρα.
Ένα άλλο αρνητικό είναι ότι στη χώρα υπολειτουργούν οι θεσμοί. Στο περίφημο βιβλίο των Ατζεμογλου- Ρόμπινσον "Γιατί αποτυγχάνουν τα έθνη...”αναφέρεται : «οι διαχρονικά λειτουργικές, δημιουργικές και οικονομικά υγιείς κοινωνίες στηρίζονται στην ύπαρξη σταθερών θεσμών». Kαθώς οι σταθεροί θεσμοί είναι εχθρός των πελατειακών πολιτικών συστημάτων.
Τι πρέπει λοιπόν να κάνουμε;
Απέναντι στον διχασμό, στον διπολισμό, στο ατομικό που προηγείται του συλλογικού, στο ανόρεκτο, στο παρορμητισμό και στην αδυναμία ανάληψης ευθύνης, να προτάξουμε το ενδιαφέρον, το ταπεραμέντο, την ευελιξία και δημιουργικότητα.... ενάντια σε ομάδες συμφερόντων, συνομοσιολογίες και λαϊκισμούς.
Το δημοσιονομικό πρόβλημα της χώρας είναι το ίδιο το πολιτικό σύστημα.
Μετά τη δημοσιονομική εξυγίανση η ανάπτυξη για να σταθεί στα πόδια της θέλει:
Πρώτον, επενδύσεις σε τομείς που μεγιστοποιούν την ανάπτυξη (growth boosters), όπως έξυπνες υποδομές, εμπορεύσιμες δραστηριότητες κα.
Δεύτερον, διαρκείς μεταρρυθμίσεις ως ανάγκη προς όφελος των πολιτών και όχι ως εξαναγκασμός των εταίρων.
Τρίτον, χρηστή διακυβέρνηση που θα συνδράμει στην αναπτυξιακή διαδικασία με προτεραιότητες την αναδιοργάνωση της Δημόσιας διοίκησης που το κράτος θα λειτουργεί ως πάροχος υπηρεσιών και όχι ως εργοδότης, την μάχη κατά της απάτης και της διαφθοράς και την εξασφάλιση ισονομίας και ισότητας ευκαιριών σε όλους τους πολίτες.
Δυστυχώς αλλά η μη εξασφάλιση προληπτικής γραμμής χρηματοδότησης ώστε να μην στεγνώσει από ρευστότητα η αγορά με ταυτόχρονη αδυναμία υλοποίησης μεταρρυθμίσεων απετέλεσαν τις βασικές αστοχίες των ελληνικών κυβερνήσεων και των ευρωπαϊκών θεσμών.
Ταυτόχρονα λανθασμένα δόθηκε έμφαση στην αντιμετώπιση του χρέους και του ελλείμματος μέσα από μια άνευ προηγουμένου αδικαιολόγητη δημοσιονομική προσαρμογή που μας έφερε εδώ που μας έφερε και δεν ξέρουμε που αλλού θα μας πάει!!!.